Η συνεχιζόμενη λιτότητα που ενισχύει τις δυνάμεις του ευρωσκεπτικισμού και η εκκρεμότητα για την τραπεζική ένωση πυροδοτούν φοβίες και αναταράξεις

Στον ρυθμό των γερμανικών εκλογών ζει η Eυρώπη, καθώς όλες οι σημαντικές και επώδυνες αποφάσεις έχουν μεταφερθεί για μετά τις 22 Σεπτεμβρίου, ενώ οι ευρωπαίοι ηγέτες ελπίζουν να μην έχει προκύψει κάτι απρόοπτο ως τότε
Προειδοποιητικά μηνύματα ενός δύσκολου φθινοπώρου; Ή απλώς σκαμπανεβάσματα μιας δύσκολης πορείας; Στην ευρωζώνη όλοι εύχονται το δεύτερο και ξορκίζουν το πρώτο. Η πρόσφατη κυβερνητική κρίση στην Πορτογαλία, οι καθυστερήσεις και το «ψαλίδισμα» της δόσης προς την Ελλάδα, το θολό τοπίο για την Κύπρο, αλλά και οι μείζονες αποφάσεις για την τραπεζική ένωση διαμορφώνουν συνθήκες αβεβαιότητας. Καθώς όλες οι δύσκολες αποφάσεις έχουν μεταφερθεί για μετά τις 22 Σεπτεμβρίου, όταν διεξάγονται στη Γερμανία οι ομοσπονδιακές εκλογές, το καζάνι κινδυνεύει να εκραγεί – ιδιαίτερα σε περίπτωση που τα προγράμματα διάσωσης δεν βγαίνουν και απαιτηθεί νέα χρηματοδότηση σε κάποια ή και σε όλες τις προαναφερθείσες χώρες. Την ίδια στιγμή, και παρά τις υποσχέσεις που δόθηκαν τόσο στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής όσο και στη Διάσκεψη για την Ανεργία των Νέων στο Βερολίνο, η συνεχιζόμενη λιτότητα ενισχύει διαρκώς τις δυνάμεις του ευρωσκεπτικισμού και του αντιευρωπαϊσμού. Λιγότερο από έναν χρόνο πριν από τις ευρωεκλογές του Μαΐου 2014, η ανησυχία για την άνοδο των πολιτικών δυνάμεων που εκφράζουν αυτές τις τάσεις βρίσκεται στα χείλη των πάντων στις Βρυξέλλες. Μία τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει τις ευρωπαϊκές πολιτικές ισορροπίες, να μπλοκάρει τη λήψη αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να επιδράσει με άγνωστο τρόπο στα επόμενα βήματα για την ενίσχυση της ευρωζώνης.
Ηδη, τόσο στους κόλπους κοινοτικών αξιωματούχων όσο και σε δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της «Wall Street Journal»), συζητείται εντονότατα το χρηματοδοτικό πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίσουν από τα τέλη του 2013 η Ελλάδα, η Πορτογαλία, ακόμη και η Κύπρος. Παράλληλα, η πρόσφατη υποβάθμιση της Ιταλίας από τη Standard & Poor's, λόγω και της πολιτικής αστάθειας, αλλά και ο φόβος μήπως η Ισπανία, τα ομόλογα της οποίας βρίσκονται μόλις μία βαθμίδα πάνω από τα «σκουπίδια», αποκλειστεί από τις αγορές αποδεικνύουν ότι το «κουτί της Πανδώρας» μπορεί να ανοίξει ανά πάσα στιγμή.
Ηδη, τόσο στους κόλπους κοινοτικών αξιωματούχων όσο και σε δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της «Wall Street Journal»), συζητείται εντονότατα το χρηματοδοτικό πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίσουν από τα τέλη του 2013 η Ελλάδα, η Πορτογαλία, ακόμη και η Κύπρος. Παράλληλα, η πρόσφατη υποβάθμιση της Ιταλίας από τη Standard & Poor's, λόγω και της πολιτικής αστάθειας, αλλά και ο φόβος μήπως η Ισπανία, τα ομόλογα της οποίας βρίσκονται μόλις μία βαθμίδα πάνω από τα «σκουπίδια», αποκλειστεί από τις αγορές αποδεικνύουν ότι το «κουτί της Πανδώρας» μπορεί να ανοίξει ανά πάσα στιγμή.
Για το ελληνικό πρόγραμμα, οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή κρίσιμων πτυχών του μνημονίου, με κυριότερη την αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα, έχουν επαναφέρει την αβεβαιότητα. Η πρόσφατη σπονδυλωτή απόφαση του Eurogroup έδειξε ότι το έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ πιστωτών και Ελλάδος έχει ξανά διευρυνθεί, εξ ού και το «ψαλίδισμα» της δόσης κατά 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με τα 8,1 δισ. ευρώ που διεκδικούσε η κυβέρνηση (κατόπιν αντιρρήσεων της Γερμανίας), με παράλληλη τμηματική καταβολή των υπολοίπων 6,8 δισ. ευρώ βάσει τήρησης αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων και στόχων.
Ολα αυτά συντείνουν στο συμπέρασμα ότι από τον Οκτώβριο μπορεί να ανοίξει πάλι ο ασκός του Αιόλου για την Ελλάδα σε διπλό μέτωπο: πρώτον, στο ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους και, δεύτερον, στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τα έτη ως το 2016 που έχει παραταθεί το πρόγραμμα.
Ο φόβος του ντόμινο
Τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους. Κατ' αρχάς, το 2014 η ελληνική πλευρά έχει λαμβάνειν χρήματα ως τον Μάιο του επόμενου έτους. Συνολικά όμως, πρέπει να αποπληρώσει ομόλογα συνολικού ύψους λίγο πάνω από 10 δισ. ευρώ. Περίπου τα 6 δισ. ευρώ λήγουν εντός του πρώτου εξαμήνου και πρόβλημα δεν θα υπάρξει. Τι θα συμβεί όμως με τα υπόλοιπα; Θα μπορέσει η Αθήνα να βγει στις αγορές; Αν όχι, θα πρέπει να εξεταστούν άλλες λύσεις, ακόμη και ένα νέο πακέτο. Πόσο εφικτό είναι κάτι τέτοιο;
Παράλληλα, αποτελεί κοινό μυστικό ότι το ΔΝΤ θα θέσει θέμα βιωσιμότητας του χρέους, ακόμη και με απευθείας κούρεμα των δανείων του επίσημου τομέα (OSI). Θα «περάσει» από τους Ευρωπαίους και ειδικά τους Γερμανούς κάτι τέτοιο; Προς το παρόν, απορρίπτεται κατηγορηματικά, ενώ ορισμένες βορειοευρωπαϊκές χώρες τονίζουν ότι ίσως θα πρέπει να δεχθεί και το ΔΝΤ κούρεμα των δικών του δανείων, κάτι που απαγορεύει το καταστατικό του και μόνο η ιδέα για κάτι τέτοιο θα προκαλούσε εντονότατες αντιδράσεις στις αναδυόμενες οικονομίες.
Γρίφος μοιάζει και η κατάσταση στην Πορτογαλία. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Πάσος Κοέλο κατάφερε να γλιτώσει, έστω την ύστατη ώρα, την κατάρρευση, αλλά είναι κοινός τόπος ότι η χώρα του ίσως χρειαστεί νέο πακέτο βοήθειας, που ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν ακόμη και στα 40 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα είναι ότι η Πορτογαλία πρέπει να αποπληρώσει ομόλογα ύψους 14 δισ. ευρώ το 2014 και 15 δισ. ευρώ το 2015. Μπορεί τον Μάιο να κατάφερε να βγει στις αγορές δανειζόμενη με 5,8%, αλλά ουδείς είναι σίγουρος ότι αυτό μπορεί να γίνει με συνέπεια από τον επόμενο χρόνο, όπως προβλέπει το πρόγραμμα βάσει του οποίου η Πορτογαλία πρέπει να αντλήσει από τις αγορές 16,3 δισ. ευρώ το 2014. Ηδη, μετά την πρόσφατη κυβερνητική αναταραχή, τα επιτόκια εκτινάχθηκαν στο 7%, κοντά στα επίπεδα του Απριλίου 2011, όταν η χώρα μπήκε στο μνημόνιο.
Αυτά τα ερωτήματα έχουν απασχολήσει τους τεχνοκράτες της ευρωζώνης από τον περασμένο Φεβρουάριο. Τότε, εν όψει της συζήτησης για επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής των δανείων για την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, είχαν καταγραφεί πιθανοί τρόποι να βρεθούν χρήματα για τις δύο χώρες αν δεν μπορούν να αντλήσουν από τις αγορές. Οι τρόποι αυτοί ήταν τέσσερις. Κατ' αρχάς, μέσω ενός «προληπτικού προγράμματος» (precautionary programme) από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM). Ενα τέτοιο πρόγραμμα μπορεί να πάρει είτε τη μορφή απευθείας δανείου είτε της αγοράς κρατικών ομολόγων και να συνοδεύεται ή όχι από μνημόνιο. Οσοι δε προτρέξουν να πουν ότι δύσκολα η Πορτογαλία μπορεί να αντέξει και νέο μνημόνιο θα πρέπει να γνωρίζουν ότι μία τέτοια εξέλιξη ανοίγει το παράθυρο για συμμετοχή της στο πρόγραμμα ΟΜΤ, το «μπαζούκας» της ΕΚΤ για παρέμβαση στην αγορά ομολόγων. Μία τρίτη λύση για τη Λισαβόνα θα ήταν να μπει σε νέο πρόγραμμα προσαρμογής και η τέταρτη να συνδυάσει την επέκταση του μνημονίου για ακόμα έναν χρόνο - ως το 2015 - χωρίς περισσότερα χρήματα αλλά και με πιο σταδιακή προσφυγή στις αγορές για δανεισμό.
Η Κύπρος προβληματίζει
Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να αγνοήσουν ούτε την Κύπρο. Η μόνη χώρα στην οποία έχουν επιβληθεί έλεγχοι στη διακίνηση κεφαλαίων έπειτα από την απόφαση του περασμένου Μαρτίου για κούρεμα των καταθέσεων, ασφυκτιά λόγω έλλειψης ρευστότητας και η μόνη τράπεζα που έχει ουσιαστικά απομείνει στο νησί, η Τράπεζα Κύπρου, βρίσκεται με το ένα πόδι στον γκρεμό.
Αυτή τη στιγμή, έχει δεσμευθεί το 60% των καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ και έχει ήδη κουρευτεί το 37,5%, τόνιζε κορυφαίος κύπριος αξιωματούχος προς «Το Βήμα», που βρέθηκε πριν από λίγες ημέρες στη Λευκωσία. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ακόμη και η πρόβλεψη του κυπριακού μνημονίου για ύφεση 8,7% για εφέτος μπορεί να αποδειχθεί αισιόδοξη. Ο πρόεδρος κ. Ν. Αναστασιάδης προσπάθησε να αποσπάσει κάποιες δεσμεύσεις από τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι στην πρόσφατη συνάντησή τους στη Φραγκφούρτη, αλλά το βασικό μήνυμα ήταν ότι πρέπει να ολοκληρωθεί η εξυγίανση της Τράπεζας Κύπρου ώστε να συμβεί κάτι τέτοιο.
Η KPMG έχει αναλάβει να αξιολογήσει το δανειακό χαρτοφυλάκιο της Τράπεζας Κύπρου. Αυτό θεωρείται κρίσιμο διότι θα μπορούσε να επιτρέψει να αυξηθεί το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν υποθήκη και να βελτιωθεί η φερεγγυότητα της τράπεζας ώστε να μπορεί να αντλήσει ρευστότητα. Κάτι τέτοιο συνέβη με τις ιρλανδικές τράπεζες. Η Λευκωσία θα επιθυμούσε να δοθεί και κάποια διευκόλυνση με τον ELA (Μηχανισμός Παροχής Εκτακτης Ρευστότητας) της ΕΚΤ, ο δανεισμός από τον οποίο έχει φθάσει στο δυσθεώρητο ύψος των 11 δισ. ευρώ (εκ των οποίων τα 9 δισ. ευρώ προέρχονται από την πάλαι ποτέ Λαϊκή Τράπεζα). Κάτι τέτοιο όμως, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, θεωρείται αδύνατο.
Ολα αυτά οδηγούν πολλούς αναλυτές να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι η Κύπρος θα χρειαστεί και άλλα χρήματα. Αλλωστε, αν γίνει πρόωρα η άρση των ελέγχων κεφαλαίων, θα υπάρξει τέτοια αιμορραγία καταθέσεων που όλα θα καταρρεύσουν σαν χάρτινος πύργος. Επισήμως, κανένας δεν ανοίγει θέμα νέας χρηματοδότησης. Και την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Αναστασιάδη και ο υπουργός Οικονομικών κ. Χ. Γεωργιάδης ετοιμάζουν περικοπές ως και 700 εκατ. ευρώ στις δημόσιες δαπάνες για το 2014, αναμένοντας την επίσκεψη της τρόικας στις 17 Ιουλίου, από μισθούς, κοινωνικές παροχές και υγεία σε μία προσπάθεια να καλύψουν όσο περισσότερο γίνεται τις ανάγκες με ίδια μέσα.
Λόγια χωρίς πράξεις
Σπασμωδικές κινήσεις και αναποφασιστικότητα
Στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, η καταπολέμηση της ανεργίας των νέων και η υποστήριξη της ανάπτυξης βρέθηκαν στο επίκεντρο. Λίγες ημέρες αργότερα, σε ένα καθαρά προεκλογικό σκηνικό, η Ανγκελα Μέρκελ οργάνωνε στο Βερολίνο Διάσκεψη για την Ανεργία των Νέων. Λόγια και υποσχέσεις ακούστηκαν πολλά, όπως όμως έγραψε στην ανάλυσή του για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής ο κ. Γ. Εμμανουηλίδης, αναλυτής του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής (European Policy Center - EPC), «παρά τις καλές προθέσεις, υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσον τα μέτρα που ανακοινώθηκαν και υποστηρίχθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα βοηθήσουν να μειωθεί αποτελεσματικά και ταχέως η ανεργία των νέων και να τονωθεί η ανάπτυξη».
Σπασμωδικές κινήσεις και αναποφασιστικότητα
Στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, η καταπολέμηση της ανεργίας των νέων και η υποστήριξη της ανάπτυξης βρέθηκαν στο επίκεντρο. Λίγες ημέρες αργότερα, σε ένα καθαρά προεκλογικό σκηνικό, η Ανγκελα Μέρκελ οργάνωνε στο Βερολίνο Διάσκεψη για την Ανεργία των Νέων. Λόγια και υποσχέσεις ακούστηκαν πολλά, όπως όμως έγραψε στην ανάλυσή του για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής ο κ. Γ. Εμμανουηλίδης, αναλυτής του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής (European Policy Center - EPC), «παρά τις καλές προθέσεις, υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσον τα μέτρα που ανακοινώθηκαν και υποστηρίχθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα βοηθήσουν να μειωθεί αποτελεσματικά και ταχέως η ανεργία των νέων και να τονωθεί η ανάπτυξη».
Το πρόβλημα σύμφωνα με τον κ. Εμμανουηλίδη είναι ότι δεν έχει διαμορφωθεί ένα πειστικό και ολοκληρωμένο σχέδιο για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Κατ' αρχάς, τα 6 δισ. ευρώ για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων αποτελούν το… 0,6% του κοινοτικού προϋπολογισμού για την επταετία 2014 - 2020, ποσό αστείο και προφανώς ανεπαρκές.
Η έμφαση στην ανεργία των νέων μοιάζει επίσης λανθασμένη και αποσπασματική επιλογή. Προς τη σωστή κατεύθυνση ίσως να κινείται η σύμπραξη πέντε μεγάλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (των EADS, Philips, Siemens, Thales, GlaxoSmithKline) και της Επιτροπής για συνεργασία σε κρίσιμους τομείς όπως η αεροναυπηγική, τα ηλεκτρονικά και τα φάρμακα, ώστε να προωθηθεί η καινοτομία και η απασχόληση. Το εν λόγω πρότζεκτ περιλαμβάνει επενδύσεις 22 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 8 δισ. ευρώ θα προέλθουν από κοινοτικά κονδύλια.
Επίσης, είναι ξεκάθαρο ότι χωρίς τη δημιουργία μιας σταθερής τραπεζικής ένωσης που θα επιτρέψει την αποδέσμευση πόρων προς την απασχόληση λίγα πράγματα μπορούν να γίνουν. Και ήδη, σε αυτό το επίπεδο, φαίνεται να βγαίνουν τα μαχαίρια. Η πρόταση της Επιτροπής να ασκήσει η ίδια τα καθήκοντα του Ενιαίου Μηχανισμού για την Εκκαθάριση των ευρωπαϊκών τραπεζών (Single Resolution Mechanism - SRM) αναμένεται να τη φέρει σε απευθείας σύγκρουση με το Βερολίνο που έχει ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί μια πιο σταδιακή προσέγγιση που θα περιλαμβάνει ισχυρότερο ρόλο για τις εθνικές αρχές.
Πραγματικά, η γερμανική απάντηση ήταν άμεση. Η πρόταση «δίνει στην Επιτροπή εξουσίες που δεν πιστεύουμε ότι έχει βάσει των Συνθηκών» ήταν το σχόλιο του κυβερνητικού εκπροσώπου Στέφεν Ζάιμπερτ. «Η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι», πρόσθεσε, «δυστυχώς θα καθυστερήσει, κατά την άποψή μας, παρά θα επιταχύνει την πορεία προς την τραπεζική ένωση». Και είπε ότι θα ήταν προτιμότερο να προωθηθεί η πρόσφατη γαλλογερμανική πρόταση που περιλαμβάνει ισχυρότερο ρόλο για τις αρμόδιες εθνικές αρχές.
Η Επιτροπή μάλιστα, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη με τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (Single Supervisory Mechanism - SSM) της ΕΚΤ, θα αποκτά δικαίωμα να παρεμβαίνει στα περίπου 6.400 πιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης και όχι μόνο στα περίπου 150 συστημικά ιδρύματα, όπως συνέβη με τον SSM. Οπερ σημαίνει, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εφόσον περάσει το σχέδιο που κατέθεσε ο επίτροπος για την εσωτερική αγορά Μισέλ Μπαρνιέ και παρουσιάστηκε την περασμένη Τετάρτη, θα έχει λέγειν ακόμη και για τις πρακτικές των γερμανικών Landesbanken που δραστηριοποιούνται στα κρατίδια.
Επιπλέον, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρει ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα σώμα 300 ατόμων (Single Resolution Board) που θα αναλάβει τον ρόλο αυτό. Η Επιτροπή θα έχει το δικαίωμα να παρακάμπτει την αντίθετη γνώμη των εθνικών αρχών και οι τελικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από το Κολέγιο των Επιτρόπων. Ζητεί επίσης να ξεκινήσει η εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2015 και προβλέπει τη δημιουργία ενός ταμείου με κονδύλια ύψους 60 - 70 δισ. ευρώ τα οποία θα προέλθουν από τον τραπεζικό τομέα και θα συγκεντρωθούν εντός δεκαετίας.
Ανησυχία για τις ευρωεκλογές του 2014
Οι ευρωσκεπτικιστές και οι λαϊκιστές πολιορκούν το Ευρωκοινοβούλιο
Η συνεχιζόμενη λιτότητα των προγραμμάτων προσαρμογής, η δυσκολία να καταρτιστεί ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική και η αμφιθυμία για τα επόμενα δύσκολα βήματα ώστε να συμπληρωθεί το οικοδόμημα της αρχιτεκτονικής της ευρωζώνης τρέφουν τον λαϊκισμό και κατ' επέκταση τον ευρωσκεπτικισμό.
Οι ευρωσκεπτικιστές και οι λαϊκιστές πολιορκούν το Ευρωκοινοβούλιο
Η συνεχιζόμενη λιτότητα των προγραμμάτων προσαρμογής, η δυσκολία να καταρτιστεί ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική και η αμφιθυμία για τα επόμενα δύσκολα βήματα ώστε να συμπληρωθεί το οικοδόμημα της αρχιτεκτονικής της ευρωζώνης τρέφουν τον λαϊκισμό και κατ' επέκταση τον ευρωσκεπτικισμό.
Ο κίνδυνος περιγράφηκε πολύ γλαφυρά στα λόγια του επικεφαλής του βρετανικού Ukip, τουΝάιτζελ Φάρατζ, προς τον Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, σε πρόσφατη λεκτική μονομαχία τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Μαζεύεται μια εκλογική καταιγίδα. Ερχεται από τα αριστερά, από τα δεξιά, από το κέντρο. Οι ευρωεκλογές του επόμενου έτους προσφέρουν την ευκαιρία να σας δείξουμε, κύριε Μπαρόζο, ότι το ευρωπαϊκό σχέδιο είναι αναστρέψιμο και ότι χρειάζεται να ανατραπεί για το καλό των λαών της Ευρώπης» είπε βομβαρδίζοντας τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο βρετανός ευρωβουλευτής.
Και πράγματι, τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, είτε στην Ελλάδα όπως η Χρυσή Αυγή, είτε στη Βόρεια Ευρώπη, όπως οι «Αληθινοί Φιλανδοί», κερδίζουν έδαφος. Στην παραδοσιακά ευρωσκεπτικιστική Βρετανία, η άνοδος του Ukip κάνει τους Συντηρητικούς του Ντέιβιντ Κάμερον να τρέμουν. Στη Γαλλία, ήδη ορισμένοι μιλούν για επανάληψη του φαινομένου της «21ης Απριλίου», αναφερόμενοι στις 21 Απριλίου του 2002, όταν ο ιστορικός ηγέτης του Εθνικού Μετώπου, ο Ζαν-Μαρί Λεπέν, πέρασε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών εκτοπίζοντας τους Σοσιαλιστές.
Ο αναλυτής του German Fund Marshall Τόμας Κλάινε-Πρόκχοφ δηλώνει μιλώντας στο «Βήμα» ότι «προφανώς ο ευρωσκεπτικισμός είναι ισχυρότερος στις χώρες όπου η ανεργία είναι υψηλότερη και οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι χαμηλοί ή και αρνητικοί. Το επίπεδο του σκεπτικισμού έναντι της ΕΕ θα μειωθεί με την οικονομική επιτυχία. Ωστόσο, δεν θα εξαφανιστεί. Υπάρχει μία μακροπρόθεσμη επίδραση της κρίσης: οι λαοί θα αρχίσουν να κάνουν ερωτήσεις για την ΕΕ που δεν θα εξαφανιστούν. Επίσης, η σύγχρονη εκδοχή του ευρωσκεπτικισμού αφορά τον εθνικισμό και τον απομονωτισμό».
Σύμφωνα με τον κ. Εμμανουηλίδη του EPC, σε αυτές τις ευρωεκλογές μπορεί να παρατηρηθεί ένα οξύμωρο. «Ενώ η τάση είναι να μειώνεται η συμμετοχή από τις πρώτες ευρωεκλογές του 1979, αυτή τη φορά μπορεί να αυξηθεί. Ωστόσο, η ψήφος μπορεί να εκφραστεί εναντίον του κατεστημένου» τονίζει. Από εκεί και πέρα θα ανακύψουν πρακτικά ζητήματα. Καθώς οι ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις δεν είναι ομοιογενείς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούσε να βρεθεί ενώπιον αδιεξόδου.
Δεν πρέπει να λησμονείται ότι μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας οι ευρωπαϊκές παρατάξεις θα προτείνουν και υποψηφίους για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μία ισχυρή εμφάνιση των ευρωσκεπτικιστών θα μπερδέψει τα πράγματα, διότι το σκεπτικό είναι να ληφθούν υπόψη τα εκλογικά αποτελέσματα ώστε να εκφραστεί η «ευρωπαϊκή λαϊκή βούληση». Ο «άγνωστος Χ» όμως είναι η επίδραση που θα έχουν τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών στην εσωτερική πολιτική σκηνή κάθε χώρας.





Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Ας είμαστε ευγενείς στο σχολιασμό.